2.5. Beslenme
Beslenme bilgisi, gıda ve besinlerle ilgili temel gerçekleri ve bunların kişinin sağlığı üzerindeki etkilerini
tanımlama yeteneği olarak tanımlanır.
Beslenme eğitimi ve eğitiminin eksikliği, yaşlılara sağlanan beslenme bilgilerinin kapsamı üzerinde
hayati bir etkiye sahip olabilir. Dahası, daha tehlikeli bir bakış açısı ortaya çıkıyor: Yetersiz beslenme bilgisi, beslenme danışmanlığının güvenliğini ve etkinliğini engelleyerek yaşlıları tehlikeye atabilir. Sağlıklı beslenme sağlıklı yaşlanmanın önemli bir parçasıdır. Egzersizde olduğu gibi, iyi beslenme de sadece kiloyla ilgili değildir. Sağlıklı bir diyet, kasları desteklemeye ve kemikleri güçlendirmeye yardımcı olabilir; bu da denge ve bağımsızlığa yardımcı olabilir. Çeşitli taze meyve ve sebzeleri, tam tahılları, sağlıklı yağları ve yağsız proteinleri içeren besleyici bir diyet aynı zamanda bağışıklığı güçlendirmeye ve kalp hastalığı, yüksek tansiyon, obezite, tip 2 diyabet, felç ve kanser gibi belirli sağlık sorunları riskini azaltmaya da yardımcı olabilir. Beslenme bakım süreci beslenme bakımı, beslenmenin değerlendirilmesi, tanılanması, müdahale edilmesi ve izlenmesinden oluşur. Beslenme değerlendirmesi, yaşlıların beslenmesine ilişkin sistematik olarak toplanan, ayrıntılı ve ilgili bilgilere dayanarak sorunun tanımlanmasını içerir. Yetersiz beslenme tanımlanır/teşhis edilirse bir sonraki adım uygun beslenme müdahalesidir. Beslenme müdahalesinin bir yönü beslenme danışmanlığıdır ve “beslenme, beslenme ve fiziksel aktivite önceliklerini, hedeflerini ve kişisel bakımın sorumluluğunu kabul eden ve teşvik eden eylem planlarını belirleyen işbirlikçi bir danışman-danışan ilişkisi ile karakterize edilen destekleyici bir süreç” olarak tanımlanır.
“Mevcut bir durumu tedavi edin ve sağlığı geliştirin.”
Figür: Beslenme bakımının bir parçası olarak beslenme danışmanlığı ve beslenme danışmanlığı uygulamasını etkileyen faktörler:
Bol meyve ve sebze
• Size iyi bir vitamin ve mineral kaynağı sağlamak için günde beş porsiyon yemeyi hedefleyin. 1 porsiyonun
karşılığı: 1 elma, 1 orta boy muz, 1 avuç üzüm, 150ml bardak şekersiz portakal suyu, tatlı kasesi salata.
Biraz protein
Et, balık, yumurta, fasulye, baklagiller.
Bazı süt ve süt ürünleri
Peynir ve yoğurt dahil; Diyetinizdeki yağı azaltmaya çalışıyorsanız, az yağlı seçenekleri tercih edin.
Yağ veya şeker oranı yüksek gıdaların miktarını sınırlayın
Cipsler, çikolatalar, tatlılar. Farklı besin gruplarından yemeniz gereken miktar, ne kadar aktif olduğunuza ve
kilo vermeye veya almaya çalışmanıza bağlı olarak değişecektir.
Vücut yeterli besin alamazsa ne olur?
Eğer vücuda belirli bir süre boyunca yeterli besin sağlanmazsa, sağlık çalışanlarının ‘yetersiz beslenme’
olarak adlandırabileceği, ‘yetersiz beslenme’ olarak da bilinen beslenme açığı ortaya çıkabilir. Yeterince
yemek yemeyen veya vücudu hastalık veya tıbbi bir durum nedeniyle yenenleri etkili bir şekilde kullanama
yan herkes yetersiz beslenebilir.
Bazı insan grupları diğerlerine göre daha fazla yetersiz beslenme riski altında olabilir.
Bu kişilerde aşağıdaki gibi belirtiler veya semptomlar olabilir:
• Uzun bir süre boyunca iştahsızlık veya iştahsızlık — bunun nedeni ağrı, tedavinin yan etkileri, çok çabuk
doyma hissi veya yemek yeme isteğinin olmaması olabilir.
• Büyük bir yaraya veya basınç ülserine sahip olmak — bu, vücudun iyileşmesine yardımcı olmak için daha
fazla beslenmeye ihtiyaç duyduğu anlamına gelebilir.
• Hastalık veya hastalıktan muzdarip olmak — bu, vücudun daha savunmasız olduğu ve eskisine göre
daha az hareketli olsa bile daha fazla beslenmeye ihtiyaç duyduğu anlamına gelebilir.
• Yürüme ve hareket etme sorunları — bu durum kişinin alışveriş yapmasını veya yemek hazırlamasını
veya pişirmesini engelleyebilir.
Baktığım kişinin besin alımını iyileştirmeye nasıl yardımcı olabilirim?
Yaşlı bireylerde beslenmenin öneminin anlaşılması, onların genel sağlık ve iyilik hallerinin korunması açısından çok önemlidir. Yaşlandıkça beslenme gereksinimlerimiz değişir ve bu ihtiyaçları karşılamak zor olabilir. Ancak doğru stratejilerle yaşlılarda beslenmeyi etkili bir şekilde iyileştirmek mümkündür.
Baktığınız biri yemek yemekte zorlanıyorsa veya yetersiz beslenme riskiyle karşı karşıyaysa, burada onun
besin alımını artırmaya yardımcı olacak bazı pratik ipuçları var:
• Her 2-3 saatte bir küçük, sık öğünler ve atıştırmalıklar sunun.
• Yenilen yiyecek miktarını azaltabilecek sıvıları yemekle birlikte vermekten kaçının.
• Kalorisi ve proteini yüksek gıdaların alımını teşvik edin; örneğin et, balık, peynir, yumurta ve yoğurt ve peynir gibi tam yağlı süt ürünleri.
• Bisküvi, kek, çikolata, kuruyemiş veya cips gibi atıştırmalıklar sunmak faydalı olabilir.
• Yemek yemeden önce veya yemek sırasında dışarıda biraz temiz hava almaya teşvik edin veya açık pencerenin yanında oturun.
• Küçük tabaklarda daha küçük porsiyonlar kullanın, çünkü büyük porsiyonlar iştahınızı daha da azaltabilir.