3.2.1. Kalp Krizi veya İnme İçin İlk Yardım
Kalp krizi yaşlı bireylerin bakımında yakından takip edilmesi gereken ciddi bir sağlık sorunudur. Genellikle kalbi besleyen koroner arterler daraldığında veya tıkandığında, yeterli oksijenin kalp kasına ulaşması engellendiğinde ortaya çıkar. Bu durum akut miyokard enfarktüsü veya anjina pektoris olarak ortaya çıkabilir. Angina pektoris, kalp kasının yeterli oksijen almaması nedeniyle şiddetli göğüs ağrısı ile karakterizedir ve bu ağrı sıklıkla sol kola, çeneye veya karın bölgesine yayılır. Akut miyokard enfarktüsü ise koroner arterin önemli ölçüde daralması veya tamamen tıkanması, kalp kasına kan akışının kesilmesi ve kalbin işlevini yerine getirememesine neden olması durumunda ortaya çıkar. Yaşlı bireylerde kalp krizi riski yaşla birlikte artar ve yüksek kolesterol, sigara, stres, fiziksel hareketsizlik gibi kontrol edilebilir risk faktörleri de bu riske katkıda bulunur. Bu nedenle yaşlı bireylerin bakımında kalp krizi semptomlarının erken tespiti ve acil müdahalenin zamanında yapılması büyük önem taşımaktadır. Kalp krizi sırasında hızlı ve doğru eylemler, kalp kası hasarını sınırlayabilir ve hastanın hayatını etkili bir şekilde kurtarabilir. İnme, yaşlı bireylerin bakımında ele alınması gereken bir diğer kritik acil durumdur ve beyni besleyen kan damarlarının tıkanması veya yırtılması sonucu ortaya çıkar. Beyne giden kan akışının bozulması, beyin dokusunda hasara neden olur ve özellikle yüksek tansiyonu olan kişilerde felç riski artar. İnme iki şekilde
ortaya çıkabilir: hafif ve şiddetli felç. Hafif felç, beyni besleyen küçük kan damarlarının hasar görmesinden kaynaklanır ve genellikle bilinç kaybı olmadan ancak baş ağrısı, baş dönmesi, konuşma güçlüğü ve kol veya bacakta güçsüzlük gibi belirtilerle ortaya çıkar. Bu durumda hastanın güvenliği sağlanmalı ve derhal hastaneye götürülmelidir. Ancak şiddetli felç, bilinç kaybı, vücudun bir veya her iki tarafında güçsüzlük, nefes almada zorluk ve mesane kontrolünün kaybı gibi ciddi semptomlarla karakterizedir. Bu durumda has tanın ABC’ leri (hava yolu, solunum, dolaşım) sürekli izlenmeli ve hastaneye sevk edilirken kusma riskini azaltmak için yan yatırılmalıdır. İnme semptomlarının hızla tanınması ve acil müdahale, beyin hasarını en aza indirmek ve hastanın hayatını kurtarmak açısından hayati öneme sahiptir.
